таркалу


таркалу
(ТАРКАТУ) (ТАРКАЛЫШ) – 1. Төзелеш тәртибен, төзеклеген, бөтенлеген югалту (аерым өлешләрдән, кисәкләрдән төзелгән әйберләр тур.). Тәртипсез рәвештә таралу (кешеләр һ. б. җан ияләре тур.) 2. Таралу, таралышу 3. Гадирәк төзелешле состав өлешләргә аерылу (химик матдәләр, кушылмалар тур.) 4. күч. Берәр оешма, берләшмә һ. б. ның аерым өлешләре, төркемнәре яки членнары арасында бәйләнеш, багланыш өзелү, бердәмлек югалу. Тәртибе бозылу, мәгънәсе югалу, барып чыкмау, өзелү, сүтелү (план, эш һ. б. тур.) 5. Билгеле бер әхлак эзлеклелеген югалту, нин. б. принципка корылган омтылышыннан баш тарту (шәхес тур.)

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.

Смотреть что такое "таркалу" в других словарях:

  • черү — 1. Микроорганизмнар йогынтысында җимерелү таркалу (органик матдәләр тур.) 2. күч. Авыр, газаплы шартларда яшәү, эшләү; җәфа чигеп һәлак булу төрмәдә черү 3. күч. Эчтән таркалу; мораль яктан таркалу, түбән төшү …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • трам-тырагай — рәв. 1. Төрле урынга таралу, сибелү, таркалу, китү 2. күч. Таркалу, юка чыгу, бозылу (эш тур.) …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • аву — 1. Үсеп утырган яки вертикаль торган нәрсә егылу, горизонталь хәлгә килү 2. Төз, туры торган хәлдән бер якка кыегаю, янтаю. Ян якка әйләнеп төшү арба аву 3. сөйл. Кинәт егылу. Бик арып, ял итәргә, йокларга яту 4. күч. Икенче берәүнең карашын… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • ачышу — ӘЧҮ, ӘЧЕШҮ – 1. Органик матдәләрнең ачы тәм керү, бозылудан торган таркалу процессы сөт ачу 2. Махсус ачыткы яки чүпрә салудан әйбернең ачы хәлгә килүе камыр ачу IV. АЧУ – КАРЫН (ТАМАК) АЧУ – Ачыгу …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • ашау — 1. Ашамлык, азык кабул итү. Азык, ашамлык итеп файдалану ит ашамау – тунны көя ашаган. Аппетиты яхшы булу ашаган кеше нык була 2. күч. Тешләү чебен ашый 3. Химик реакциягә кереп һ. б. ш. рәвештә таркалу, эрү, ашалу тур. 3. күч. Ашау эчү… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • әчешү — АЧУ, АЧЫШУ – Органик матдәләрнең әче тәм керү, бозылудан гыйбарәт таркалу процессы. махс. Әчетке яки чүпрә салудан әче хәлгә килү. Тире, йонның июе, черүе …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • әчү — АЧУ, АЧЫШУ – Органик матдәләрнең әче тәм керү, бозылудан гыйбарәт таркалу процессы. махс. Әчетке яки чүпрә салудан әче хәлгә килү. Тире, йонның июе, черүе …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • бәлҗерәү — 1. Нык җебүдән үтә йомшакланып яки җәелеп таралып китү 2. Гәүдәне тота, буыннарны эшләтә алмас дәрәҗәдә хәлсезләнү; мәлҗерәү. Ямьсез булып җәелү, чалышаю (авыз, ирен). Үтә булдыксызлану, рухи таркалу …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • бозылу — 1. Яраксыз хәлгә килү, начарлану 2. Ватылу, җимерелү 3. Юкка чыгу, бетү тынычлык б. 4. Үтәлмәү, дөрес булмаган якка үзгәрү (закон, кагыйдә һ. б. тур.). Нәр. б. формасы, эчтәлеге, рәвеше үзгәрү 5. Йөзгә ачу, ризасызлык һ. б. ш. билгеләр чыгару тур …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • ватылу — 1. Кисәкләргә ваклану, таркалу, сыну, җимерелү (каты әйберләр тур.) 2. Җимерелү, кыйратылу 3. Эшкә яраксыз хәлгә килү 4. күч. Саулык какшау. Бик нык ару талу 5. Бик нык йончу, нервлар какшау …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге